Ana Sayfa / Toplantılar / 2019’A DOĞRU DEMOKRATİK ANAYASA İÇİN PANELINDEN…

 

2019’A DOĞRU DEMOKRATİK ANAYASA İÇİN…

(Denizli Demokrasi Platformu, İ. Kaboğlu, 12.09.2017)


Konuşmasını;

– Adil/düzgün yargi

– Hukuk devleti

– Demokrasi: insan haklarına dayanan siyasal rejim

– Anayasal düzen ve OHAL

– 2019 yolunda öneriler,

Olmak üzere beş başlık altında toplayan Kaboğlu, 2019’a doğru sivil toplum örgütleri için de somut önerilerde bulundu.

Adil yargılanma hakkının gereklerini, İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi kararları ışığında sıralayan ve  söz konusu asgari gerekliliklerin OHAL yönetimi sırasında da geçerli olduğuna dikkat çeken konuşmacı, OHAL’in anayasal düzenin yeniden tesisi amacıyla ilan edilmiş olmasına karşın, anayasal düzenin kaldırılması için kullanıldığına dair görüşünü açıkladı.16 Nisan’da halkoyuna sunulan Anayasa değişikliği,  demokrasi ve hukuk devleti çerçevesinde değerlendirdikten sonra, üç aşamalı OHAL uygulaması tehlikelerine dikkat çekti.

2019 yolunda, anayasa ve demokrasi diyalektiği vurgusuyla somut önerileri sıralayan konuşmacı, siyasal öneriler başlığı altında önce “çeşitlilik içinde birlik” kavramını somutlaştırdı. Şöyle:

              

              “Yargı, güvenlik ve üniversitelerde giriş ve yükselme bakımından “görevin gerekleri” yerine cemaat aidiyeti ve partizanlık, eski FETÖ’cülerin, şimdiki gözde cemaatlere sığınmasını kolaylaştırmakta. 15 Temmuz’a gelinmesinin baş nedeni, dini siyasete alet etme olduğu halde, bu alışkanlık farklı biçimlerde sürdürülmekte. Hukukun etkililiğine ve liyakat ilkesine dönüş için, anayasal kazanımları kaybetmemek için demokrasi mücadelesi, siyasal düzlemde ve sivil toplum kesimlerinde ayrı ayrı yürütülmeli; ancak her iki düzlem arasındaki eklemlenmeler göz ardı edilmemeli.

 

ÇEŞİTLİLİK İÇİNDE BİRLİK: Hayır ve evet diyalektiği

 

Halkoylamasında “hayır” diyen kitlelerin, türdeş olmayan geniş yelpazesi, “çeşitlilik içinde birlik” olarak da nitelenebilir. Neye hayır dediler? Özetle;

-Tanzimat-Meşrutiyet ve Cumhuriyet çizgisindeki siyasal ve anayasal birikimin ortadan kaldırılmasına,

-Anayasal ve siyasal mekanizmaların bir kişinin beklentilerine göre düzenlenmesine,

-Gelecek kuşakların iradesinin ipotek altına alınmasına.

Evet ve hayır birlikteliği ise, 2019’un zorluğu:

Neye evet?

-Seçimler, 6771 sayılı yasanın öngördüğü iktidar mekanizmalarını işletmek için değil, kaldırmak için kazanılacak; evet.

-Haliyle, 6771’in getirecekleri yerine bir “demokrasi ve hukuk devleti” hedefi koymak; evet.

-Demokrasi ve hukuk devleti yolunda bir “anayasal tasarım” için evet.

Neye hayır, neye evet ikilemine dayalı soru yanıtlarını asgari müşterekler olarak belirlemek: hukuk devletini kaldıran Anayasa değişikliğinin yürürlüğe girmemesi için bu değişikliğin aktörlerine hayır; demokratik hukuk devleti anayasası için evet…

 

Daha sonra, siyasal partiler açısından;  DEMOKRATİK HUKUK DEVLETİ İÇİN ORTAK PAYDALAR ve SİYASAL KİMLİKLERİ KORUMA HAKKI başlıkları altında görüşlerini açıklayan Kaboğlu, konuşmasını şu somut öneriler ile tamamladı.

 

D)STÖ’LER VE DEMOKRATİK KİTLE ÖRGÜTLERİ İÇİN ÖNERİLER

Anayasal halkoyu sürecinde, siyasal aktörler yanı sıra sivil toplum örgütlerinin de yoğun çalışmalarını dikkate alarak, seçime giden yolda da siyasal partiler ile sivil toplum örgütlerinin birbirini tamamlayan etkinlikleri yürütmesi gereğini hatırlatarak soruya dönelim:

 

  1. – BİLGİLENME HAKKI/ANAYASAL BİLGİLENME HAKKI

 

– Anayasa yalanları: Anayasa hukuku tarihinin en büyük yalanlarını teşhir etmek için anayasal bilgilenme hakkı temeldir.  Hangi görüş savunulursa savunulsun,  aykırı düşünce ve görüşler dürüstçe savunulmalı;  bu nedenle, anayasa yalanlarını teşhir etmek, “dürüstlük testi” için de önem taşımaktadır.

 

– Çelişkiler: OHAL’de anayasal düzeni ortadan kaldırmak için kullanılan gerekçeler ile özellikle geçiş dönemi hükümleri arasındaki ve anayasal hedef konusundaki çelişkileri ortaya koymak için anayasal bilgilenme hakkı önem taşımaktadır.

 

– Tuzaklar: Karşılaştırmalar yoluyla tuzaklara düşmemek için doğru ve gerçek bilgi önem taşımaktadır.

 

 

2.- BİRLİKTELİK: TOPLU BİLGİLENME HAKKI/İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜN TOPLU KULLANIMI: STÖ düzleminde tartışma ve bilgi iletişim ağları yayılmalı ve pekiştirilmelidir.

 

3.- ÖRGÜTLENME: Yerel ölçekte Denizli Demokrasi Platformu, Türkiye genelinde Önce Demokrasi girişimi gibi esnek örgütler, dernek, sendika, vakıf, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları vb. sivil toplum örgütleri ve demokratik kitle kuruluşları arasında “ortak hareket” ve eklemlenme olanakları için daha çok inisyatif almalı. “Güçsüzlerin gücü”nü ortaya koyabilmesi ölçüsünde siyasal partilerin demokratikleşmesine de katkı sağlanabilir.

 

4.- KUCAKLAYICILIK: STÖ’ler, “evet” ve “hayır” kısır döngüsünü aşarak elden geldiğince, zaman-mekân ve konu bakımından geniş bakış açılarını geliştirebilmeliler.

 

5.- ANAYASAL KAZANIMLARIN SAPTANMASINA KATKI: “Anayasa kazanımlar, özünde insan hakları kazanımlarıdır” gerçeğinden hareketle;  tarihsel, siyasal ve sivil anayasal kazanımlar içerisinde STÖ’ler özellikle, “sivil anayasa emeği” ve ortak paydalarının ortaya konması için çaba göstermeliler.

 

6.- GELECEK KUŞAKLAR: Sahiplenilen anayasal kazanımları gelecek kuşaklara aktarma bilinci, STÖ’lerce içselleştirilmeli; bu yönde, siyasal aktörlerin, “demokratik hukuk devleti” ortak paydalarında buluşmasına katkı sağlamalıdır.